1
PHÒNG GD-ĐT ĐỨC PHỔ
TRƯỜNG THCS PHỔ CHÂU
Tiết 18 HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH



GV : NGUYỄN TẤN VIỆT
2
KIỂM TRA BÀI CŨ
Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách nào ?


ĐÁP ÁN
Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách cọ xát .
2) Dùng mảnh vải khô để cọ xát, thì có thể làm cho vật nào dưới đây mang điện tích .
Một ống bằng gỗ
Một ống bằng thép
Một ống bằng giấy
Một ống bằng nhựa
D
3
Đặt vấn đề
Một vật bị nhiễm điện ( mang điện tích ) có khả năng hút các vật khác. Nếu hai vật đều bị nhiễm điện thì chúng hút nhau hay đẩy nhau?
Nội dung bài học này sẽ giúp các em giải quyết vấn đề trên.
4
Thí nghiệm 1: (hỡnh 18.1 v� hỡnh 18.2 SGK).
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.
1. Kẹp hai mảnh nilông vào thanh nhựa rồi nhấc lên. Quan sát chúng như thế nào ? (hút nhau, đẩy nhau hay bình thường).
2. Trải hai mảnh nilông xuống mặt bàn, dùng miếng len cọ xát chúng nhiều lần. Cầm thanh nhựa để nhấc lên. Quan sát chúng như thế nào ? (hút nhau hay đẩy nhau).
3. Dùng hai mảnh vải khô cọ xát một đầu hai thanh nhựa sẫm màu giống nhau. Đặt một thanh lên một giá nhọn. Đưa các đầu đã được cọ xát của hai thanh nhựa lại gần nhau. Quan sát chúng như thế nào ? (hút nhau hay đẩy nhau).
(Tiến hành thí nghiệm, lần lượt ghi các kết quả thí nghiệm vào bảng phụ).
?
?
Hai đầu đã được cọ xát
?

5
Thí nghiệm 1: (hỡnh 18.1 v� hỡnh 18.2 SGK)
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.
B?ng k?t qu? thớ nghi?m 1.
Không có hiện tượng gì xảy ra (không hút, không đẩy)
Cả hai không bị nhiễm điện
Chúng đẩy nhau
Nhiễm điện giống nhau
Chúng đẩy nhau
Nhiễm điện giống nhau
(mang điện tích cùng loại)
(mang điện tích cùng loại)
6
Thí nghiệm 1: (hỡnh 18.1 v� hỡnh 18.2 SGK).
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.
* Nhận xét : Hai vật giống nhau, được cọ xát như nhau thì mang điện tích . . . . . . . . . loại và khi được đặt gần nhau thì chúng . . . . . . Nhau.
cùng
đẩy
khác
hút
(1)
(2)
7
Thí nghiệm 1: (hỡnh 18.1 v� hỡnh 18.2 SGK).
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.
* Nhận xét : Hai vật giống nhau, được cọ xát như nhau thì mang điện tích cùng loại và khi được đặt gần nhau thì chúng đẩy nhau.
Thí nghiệm 2: (hỡnh 18.3 SGK).
* Đưa đầu thanh thủy tinh đã được cọ xát bằng mảnh lụa lại gần đầu thanh nhựa sẫm màu đã được cọ xát. Quan sát chúng như thế nào ? (hút nhau hay đẩy nhau).
?

8
Bảng kết quả thí nghiệm 2.
Thí nghiệm 1: (hỡnh 18.1 v� hỡnh 18.2 SGK)
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.
* Nhận xét : Hai vật giống nhau, được cọ xát như nhau thì mang điện tích cùng loại và khi được đặt gần nhau thì chúng đẩy nhau.
Thí nghiệm 2: (hỡnh 18.3 SGK).
Không có hiện tượng gì (không hút, không đẩy)
Cả hai không nhiễm điện
Hút nhau
Cả hai bị nhiễm điện.
(mang điện tích khác loại)
9
Thí nghiệm 1: (hỡnh 18.1 v� hỡnh 18.2 SGK).
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.
* Nhận xét : Hai vật giống nhau, được cọ xát như nhau thì mang điện tích cùng loại và khi được đặt gần nhau thì chúng đẩy nhau.
Thí nghiệm 2: (hỡnh 18.3 SGK)
* Nhận xét: Thanh nhựa sẫm màu và thanh thủy tinh khi được cọ xát thì chúng. . . . . nhau do chúng mang điện tích . . . . . . loại.
cùng
hút
khác
đẩy
(1)
(2)
10
Thí nghiệm 1: (hỡnh 18.1 v� hỡnh 18.2 SGK).
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.
* Nhận xét : Hai vật giống nhau, được cọ xát như nhau thì mang điện tích cùng loại và khi được đặt gần nhau thì chúng đẩy nhau.
Thí nghiệm 2: (hỡnh 18.3 SGK).
* Nhận xét: Thanh nhựa sẫm màu và thanh thủy tinh khi được cọ xát thì chúng hút nhau do chúng mang điện tích khác loại.
Kết luận : Có hai loại điện tích.
* Quy ước : - Điện tích của thuỷ tinh khi cọ xát vào lụa là điện tích dương (+).
- Điện tích của thanh nhựa sẩm màu khi cọ xát vào vải khô là điện tích âm (-).
mang điện tích khác loại thì hút nhau.
Các vật mang điện tích cùng loại thì đẩy, nhau
C1.

?
+
Mảnh vải mang điện tích dương hay âm ? Tại sao ?
Mảnh vải mang điện tích dương. Do thanh nhựa mang điện tích âm, mà nó hút mảnh vải nên mảnh vải mang điện tích dương.
11
II. So lu?c v? c?u t?o nguyờn t?.
+ +
+
Hạt nhân
-
-
-
Êlectrôn
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.
Kết luận : Có . . . . loại điện tích. Các vật mang điện tích cùng loại thì . . . . . nhau, mang điện tích khác loại thì . . . . . Nhau.
hai
đẩy
hút
1. Ở tâm mỗi nguyên tử có một hạt nhân mang điện tích dương.
2. Xunh quanh hạt nhân có các êlectrôn mang điện tích âm chuyển động tạo thành lớp vỏ nguyên tử.
3. Tổng điện tích âm của các êlectrôn có trị số tuyệt đối bằng điện tích dương của hạt nhân. Do đó, bình thường nguyên tử trung hòa về điện.
4. Êlectrôn có thể dịch chuyển từ nguyên tử nầy sang nguyên tử khác, từ vật nầy sang vật khác.
Mô hình đơn giản của nguyên tử
12
II. So lu?c v? c?u t?o nguyờn t?.
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.
Kết luận : Có . . . . loại điện tích. Các vật mang điện tích cùng loại thì . . . . . nhau, mang điện tích khác loại thì . . . . . Nhau.
hai
đẩy
hút
Nguyên tử gồm hạt nhân mang điện dương và các êlectrôn mang điện âm chuyển động quanh hạt nhân.
* Sắp xếp thứ tự sau thành nội dung đúng về cấu tạo nguyên tử
A. Nguyên tử gồm hạt nhân
B. và các êlectrôn mang điện âm
C. chuyển động quanh hạt nhân
D. mang điện dương
13
III. Vận dụng.
C2. Tru?c khi c? xỏt, cú ph?i trong m?i v?t d?u cú di?n tớch duong v� di?n tớch õm hay khụng ? N?u cú thỡ cỏc di?n tớch n�y t?n t?i ? nh?ng lo?i h?t n�o c?u t?o nờn v?t ?
C3. T?i sao tru?c khi c? xỏt, cỏc v?t khụng hỳt cỏc v?n gi?y nh? ?
II. Sơ lược về cấu tạo nguyên tử.
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.
 Kết luận : Có . . . . loại điện tích. Các vật mang điện tích cùng loại thì . . . . . nhau, mang điện tích khác loại thì . . . . . Nhau.
hai
đẩy
hút
 Nguyên tử gồm hạt nhân mang điện dương và các êlectrôn mang điện âm chuyển động quanh hạt nhân.
C2.? Tru?c khi c? xỏt cỏc v?t d?u cú di?n tớch duong t?n t?i ? h?t nhõn v� di?n tớch õm t?n t?i ? cỏc ờlectrụn c?u t?o nờn v?t.
C3. Vì trước khi cọ xát nguyên tử trung hòa về điện (chưa có nhiễm điện), nên không hút các vụn giấy nhỏ.
14
III. V?n d?ng
C4. Sau khi cọ xát, vật nào trong hình nhận thêm êlectrôn, vật nào mất bớt êlectrôn? Vật nào nhiễm điện dương, vật nào nhiễm điện âm?
II. Sơ lược về cấu tạo nguyên tử.
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.
 Kết luận : Có . . . . loại điện tích. Các vật mang điện tích cùng loại thì . . . . . nhau, mang điện tích khác loại thì . . . . . Nhau.
hai
đẩy
hút
 Nguyên tử gồm hạt nhân mang điện dương và các êlectrôn mang điện âm chuyển động quanh hạt nhân.
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
-
-
-
Trước khi cọ xát
Sau khi cọ xát
Sau khi cọ xát : - Thước nhựa nhận thêm êlectrôn  nhiễm điện âm.
- Mảnh vải mất bớt êlectrôn  nhiễm điện dương.
Mảnh vải
Thước nhựa
* Vậy : Một vật nhiễm điện âm nếu . . . . . . . . . . . . . . . . , nhiễm điện dương nếu . . . . . . . . . . . . . . . .
nhận thêm êlectrôn
mất bớt êlectrôn
15
Thí nghiệm 1: (hỡnh 18.1 v� hỡnh 18.2 SGK).
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.
* Nhận xét : Hai vật giống nhau, được cọ xát như nhau thì mang điện tích cùng loại và khi được đặt gần nhau thì chúng đẩy nhau.
Thí nghiệm 2: (hỡnh 18.3 SGK).
* Nhận xét: Thanh nhựa sẫm màu và thanh thủy tinh khi được cọ xát thì chúng hút nhau do chúng mang điện tích khác loại.
Kết luận : Có hai loại điện tích.
* Quy ước : - Điện tích của thuỷ tinh khi cọ xát vào lụa là điện tích dương (+).
- Điện tích của thanh nhựa sẩm màu khi cọ xát vào vải khô là điện tích âm (-).
mang điện tích khác loại thì hút Nhau.
Các vật mang điện tích cùng loại thì đẩy,
 Nguyên tử gồm hạt nhân mang điện dương và các êlectrôn mang điện âm chuyển động quanh hạt nhân.
II. So lu?c v? c?u t?o nguyờn t?.
III. V?n d?ng.
* Vậy : Một vật nhiễm điện âm nếu nhận thêm êlectrôn , nhiễm điện dương nếu mất bớt êlectrôn
16
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
* Câu hỏi củng cố :
Chọn câu trả lời em cho là đầy đủ nhất khi nói về kết luận hai loại điện tích :
Có hai loại điện tích là điện tích dương và điện tích âm.
Các vật nhiễm điện cùng loại thì đẩy nhau.
Các vật nhiễm điện khác loại thì hút nhau.
Cả A, B, C đều đúng.
A
B
C
D
 Có hai loại điện tích là điện tích dương và điện tích âm. Các vật nhiễm điện cùng loại thì đẩy nhau, khác loại thì hút nhau.
2. Nguyên tử gồm các hạt nào và chúng mang điện như thế nào ?
 Nguyên tử gồm hạt nhân mang điện dương và các êlec trôn mang điện âm chuyển động quanh hạt nhân.
 Một vật nhiễm điện âm nếu nhận thêm êlectrôn, nhiễm điện dương nếu mất bớt êlectrôn.
3. Khi nào là vật nhiễm điện âm và vật nhiễm điện dương ?
* Ghi nhớ
17
Kết thúc bài