Trường THCS Phổ Châu ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI VÒNG 1
Năm học: 2012 - 2013
Môn: NGỮ VĂN 9
Thời gian làm bài: 120 phút
ĐỀ:
Câu 1 ( 2 điểm ).
Hãy giải nghĩa các thành ngữ sau để hiểu các câu thơ trong Truyện Kiều của Nguyễn Du.
-“Nghiêng nước nghiêng thành” trong câu thơ: “ Một hai nghiêng nước nghiêng thành”
-“Quạt nồng ấp lạnh” trong câu thơ: “Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ ?”
Câu 2 ( 8 điểm )
Phân tích ‎‎ý‎ nghĩa của những yếu tố kì ảo trong truyện “Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ .
Câu 3 ( 10 điểm ).
Người con trai lão Hạc (truyện ngắn Lão Hạc –Nam Cao, Ngữ văn 8, tập 1) trở về đứng trước mộ cha mình. Hãy kể lại tình huống này theo trí tưởng tượng của em.

ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Năm học: 2012 - 2013
Môn: NGỮ VĂN -LỚP 9

I. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM CHẤM
.Câu 1.( 2 điểm .)
-Nghiêng nước nghiêng thành : lấy ý từ câu “Nhất cố khuynh nhân thành, tái cố khuynh nhân quốc”, có nghĩa là: ngoảnh lại nhìn một cái thì thành người xiêu, ngoảnh lại nhìn cái nữa thì thành người nghiêng ngả. Ý cả câu thơ nói sắc đẹp của Thúy Kiều làm mê say kẻ quân tử tới mức có thể mất thành mất nước. (1đ)
- Quạt nồng ấp lạnh: mùa hè trời nóng nực thì quạt cho cha mẹ ngủ; mùa đông trời lạnh giá thì vào nằm trước trong giường (ấp chiếu chăn ) để khi cha mẹ ngủ ,chỗ nằm đẫ ấm sẵn .Ý câu thơ nói về sự lo lắng, không biết ai sẽ phụng dưỡng, chăm sóc cha mẹ, nhằm ca ngợi tình yêu thương sự hiếu thảo của Thúy Kiều. (1đ)
Câu 2. (8 điểm )
a.Yêu cầu chung .
-Thí sinh nắm vững nghệ thuật xây dựng tác phẩm, chỉ ra được các yếu tố kì ảo và phân tích được ‎ý ‎ nghĩa cuả các yếu tố đó .
b.Yêu cầu cụ thể .
*Về kĩ năng .
-Xác định được vấn đề cần nghị luận :
-Kết hợp tốt các thao tác nghị luận cần thiết để giải quyết vấn đề.
-Bài làm có kết cấu chắt chẽ, hợp lí; bố cục cân đối; rõ ràng.
-Diễn đạt trong sáng,đúng văn phạm, chữ viết tốt .
* Về nội dung kiến thức .
-Những yếu tố kì ảo trong chuyện Người con gái Nam Xương .
+Phan lang nằm mộng thấy người con gái áo xanh, rồi thả rùa mai xanh .
+Phan Lang lạc vào động rùa Linh Phi được đãi yến và gặp Vũ Nương .
+Câu chuyện Vũ nương được cứu mạng đưa về thủy cung.
+Phan Lang được sứ giả Xích Hồn rẽ nước đưa vào dương thế.
+Hình ảnh Vũ Nương hiện ra sau khi Trương Sinh lập đàn giải oan .
-Ý nghĩa:
+Tăng sức hấp dẫn của truyện. Hoàn chỉnh thêm vẻ đẹp của Vũ Nương. Dù ở thế giới khác, nàng vẫn nặng tình với cuộc đời, vẫn quan tâm đến chồng con, phần mộ tổ tiên, thương nhớ quê nhà. Dù không còn là người trần, nàng vẫn còn đó nỗi đau oan khuất, vẫn khát khao được phục hồi danh dự .
+Những yếu tố kì ảo tạo nên một kết thúc có hậu cho tác phẩm, thể hiện ước mơ ngàn đời của nhân dân về lẽ công bằng .Người tốt dù có trải qua oan khuất cuối cùng sẽ được báo đền xứng đáng. Cái thiện bao giờ cũng chiến thắng.
+Tuy nhiên, kết thúc có hậu vẫn không làm giảm đi tính bi kịch của tác phẩm .Nỗi oan được giải chỉ là một chút an ủi cho người bạc phận chứ không làm sống lại được tình xưa. Nỗi oan được giải nhưng hạnh phúc thực sự không tìm lại được nữa .Sự dứt áo ra đi của Vũ Nương biểu hiện thái độ phủ nhận hiện thực bất công đương thời .
+Khẳng định niềm thương cảm của tác giả đối với số phận bi thảm của người phụ nữ trong chế độ phong kiến.
c. Biểu điểm.
- Điểm 8: Đáp ứng tốt các yêu cầu trên. Tỏ rõ khả năng hiểu yêu cầu của đề, có khả năng tư duy tốt, văn viết giàu cảm xúc. Diễn đạt rõ ràng, đúng văn phạm, chữ viết sạch sẽ, trình bày sáng sủa, không mắc lỗi chính tả.
-Điểm 7: Như điểm 4, song thiếu sự sắc sảo hoặc văn viết chưa thật cảm xúc .
-Điểm 6: Đáp ứng tốt cơ bản các yêu cầu trên song thiếu sự sắc sảo hoặc văn viết chưa thật cảm xúc,